Malzeme bilgisi
Bakır Hurdasının Değeri Nasıl Anlaşılır?
Bakırda birim değer yüksek olduğu için sınıflandırma da hassas. İyi haber şu: doğru ayrımı yapmak için pahalı bir cihaza ihtiyacınız yok.
Önce şunu netleştirelim: bakır mı, pirinç mi?
Sahada en sık karışan iki metal bunlar. Ayrım aslında basit: bakır kırmızımsı kahverengidir, pirinç ise altın sarısı. Yıllanmış ve kararmış parçalarda renk yanıltabilir; bu durumda parçanın kenarından ince bir çentik açın. Bakırın kesiti belirgin şekilde kırmızı çıkar.
Pirinç, bakır ve çinkonun alaşımıdır. Yani içinde bakır vardır ama saf bakır değildir ve ayrı bir sınıfta değerlendirilir.
Kesme testi: sınıfı belirleyen 10 saniye
Bakır sınıflandırmasının temeli yüzeyde değil, kesitte gizlidir. Telin veya barın ucundan ince bir dilim kesip kesite bakın:
- İç ve dış aynı parlak kırmızı → kaplamasız bakır. Temiz ve boyasızsa 1. sınıfa girer.
- Dış gümüş gri, iç kırmızı → kalaylı bakır. Ayrı bir sınıftır, ayrı toplanmalıdır.
- Yüzey koyu kahve veya yeşilimsi → oksitlenmiş bakır. 2. sınıf olarak değerlendirilir.
- Kesit sarımsı → parça bakır değil, pirinç veya bronzdur.
Emin olamadığınız parçaları karıştırmak yerine ayrı bir kapta biriktirin. Karışık yığın, içindeki en düşük sınıftan değerlendirilmek zorunda kalır.
1. sınıf bakırın koşulları
Piyasada "parlak bakır" veya "millberry" olarak da anılan 1. sınıf bakır için şu koşullar aranır: kaplamasız, boyasız, lehimsiz, oksitlenmemiş ve yağ–kir bulaşmamış olması. Genellikle 1,5 mm ve üzeri kalınlıktaki temiz tel ve iletkenler bu tanıma girer.
Bir tek noktada bile lehim varsa parça 2. sınıfa düşer. Bu yüzden lehimli uçları kesip ayırmak, çoğu zaman harcanan birkaç dakikaya değer.
Oksitlenme neden değer kaybettirir?
Bakır havayla temas ettiğinde yüzeyinde oksit tabakası oluşur. Kuru ortamda bu tabaka ince kalır ve fazla sorun yaratmaz; ancak nemli ortamda, özellikle açıkta bekletilen bakırda tabaka kalınlaşır ve yeşilimsi bir hal alır.
Bu tabaka ergitme sırasında cürufa gider; yani gerçek bir metal kaybıdır. Bakırı kuru ve kapalı bir yerde biriktirmek, hiçbir maliyeti olmayan ama karşılığı olan bir alışkanlıktır.
Kablodan çıkan bakır hangi sınıfa girer?
Kablodan çıkan bakır, izolasyonun altında kaldığı için genellikle oksitlenmemiş ve temiz olur. Bu iyi haber. Ancak iki noktaya dikkat etmek gerekir: ince çok telli iletkenlerde kesit küçüktür ve bazı kablolarda iletken kalaylıdır.
Kabloyu soymadan önce bir parçasını kesip iletkene bakmanız, hangi sınıfa gireceğini önceden görmenizi sağlar. Kabloyu yakarak soymak ise hem yasaktır hem de bakırı oksitleyerek değerini düşürür — hurda kablo alımı sayfamızda bunu ayrıntılı anlattık.
Motor ve trafo bakırı
Elektrik motoru ve trafo sargılarındaki bakır, üzerinde emaye yalıtım taşır. Bu yalıtım ince olduğu için sargı bakırı yine de iyi bir sınıfta değerlendirilir; ancak reçineyle dolgulanmış sargılarda durum değişir, çünkü reçine ayrıştırma gerektirir.
Motoru sökmek isteyip istememeniz, motorun boyutuna bağlı. Büyük motorlarda söküm emeğe değer; küçük motorlarda ise komple teslim genellikle daha mantıklıdır. Ayrıntılar için hurda bakır alımı sayfamıza bakabilirsiniz.